Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır zira gürültülü yerlerde ince notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes almak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ve aromalar daha geç belirir hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes aromayı çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de narin notaları siler. Güç damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler açısından önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ve puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar üstelik ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı şaşar.